Δύο συγγραφείς υποστηρίζουν ότι ο πολιτισμός μας βρίσκεται στα όριά του εξαιτίας της ανάπτυξης. Ο γάλλος υποστηρίζει ότι πρέπει να προωθήσουμε συλλογικές και δημοκρατικές διαδικασίες, ενώ ο άγγλος ότι πρέπει πριν απ’ όλα και επειγόντως να αλλάξουμε λάιφσταιλ. Σήμερα, αν αναζητήσει κάποιος εναλλακτικά μοντέλα οργάνωσης της οικονομίας, της κοινωνίας, της ζωής, δύσκολα θα εκπλαγεί απ’ τις προσφερόμενες λύσεις, αφού καθετί μοιάζει τακτοποιημένο και πλήρως διατυπωμένο. Ο φιλελευθερισμός, ο σοσιαλισμός, ο κομμουνισμός, ή ακόμα και ο αναρχισμός, με τα διάφορα παρακλάδια τους, εξακολουθούν να εμπνέουν θεωρητικούς και στοχαστές ανά τον κόσμο, που ανανεώνουν κατά το δυνατό τις γνωστές θεωρίες εκσυγχρονίζοντάς τις και μπολιάζοντάς τις με νέες ιδέες. Read the rest of this entry »
Tην ερχόμενη Πέμπτη, 10 Ιουλίου, δίνει συναυλία ο Manu Chao και η Patti Smith. Την ίδια μέρα όμως, στις 21.00, η Μέντη κι εγώ, θα παρουσιάσουμε την performance Ποιητικό Άσυλο, στο θέατρο Σχολείον, στην Πειραιώς 52 (Μοσχάτο), οπότε σκεφτείτε το. Η παράσταση είναι ενταγμένη στο πρόγραμμα του Φεστιβάλ Αθηνών, και θα ανέβει μαζί με άλλα δυο χορευτικά κομμάτια (Serenity Square των Κώστα Καραχάλιου και Γεωργίας Βαρδαρού, και Πινόκιο του Κώστα Τσιούκα). Επίσης στην παράστασή μας παίζει μουσική ζωντανά ο Τάσος Στάμου και η εικαστική επιμέλεια είναι της Μαριάννας Ιγνατάκη. Στη σκηνή επάνω θα βρίσκεται η Μέντη Μέγα, που έχει χορογραφήσει και συνσκηνοθετήσει την παράσταση, καθώς και ο υπο-φαινόμενος. Το θέμα του 40λεπτου έργου μας είναι η Ποίηση. Αν υπάρξει ενδιαφέρον, θα επανέλθω με περισσότερες πληροφορίες.
Στην Ελλάδα η πελατειακή σχέση έχει γίνει εδώ και καιρό κυρίαρχη. Στο καθεστώς της οικονομίας της αγοράς, όπου όλα είναι εμπορεύσιμα, δε θα μπορούσαν οι ανθρώπινες σχέσεις να μείνουν ανεπηρέαστες. Οι πράξεις ανιδιοτέλειας, οι πράξεις που δεν υποκινούνται απ’ το οικονομικό συμφέρον, οι χαριστικές στιγμές γίνονται όλο και πιο σπάνιες, όλο και πιο συμφεροντολογικές. Σαν αποτέλεσμα η ελληνική κοινωνία οδηγείται από έναν υλισμό όλο και πιο χυδαίο, όλο και πιο ακραίο, όλο και πιο επιδεικτικό. Ο κυνισμός και η αναλγησία γίνονται δημόσιες εκφράσεις της ημερήσιας διάταξης, ενώ γενικεύεται το αίσθημα του «τίποτα δεν είναι αληθινό, κι άρα όλα επιτρέπονται». Read the rest of this entry »
Πριν μερικές ώρες επιστρέψαμε με τη Μέντη απ’ τη Ρόδο, όπου βρεθήκαμε για τρεις ημέρες. Αφορμή για το ταξίδι ήταν το διεθνές κινηματογραφικό φεστιβάλ Ecofilms, το οποίο και τελειώνει σήμερα. Στο διαγωνιστικό τμήμα των ταινιών μικρού μήκους πήρε μέρος το ντοκιμαντέρ μας Spray. Η εμπειρία απ’ το φεστιβάλ ήταν πολύ θετική, όπως ήταν και η φιλοξενία απ’ τους διοργανωτές του φεστιβάλ. Όμως το πραγματικό ενδιαφέρον της ταξιδιού ήταν οι δεκάδες ταινίες που είδαμε απ’ τις οποίες ξεχώρισαν κατά τη γνώμη μου (απ’ όσα κατάφερα να δω, καθότι στο πρόγραμμα του φεστιβάλ ήταν 130 ταινίες) το Encounters at the end of the world (Συναντήσεις στο τέλος του κόσμου) του Βέρνερ Χέρτζογκ που πήρε το πρώτο βραβείο, καθώς και το επίσης βραβευθέν War/Dance (Πόλεμος/Χορός) των Sean Fine και Andrea Nix Fine. Μπορεί να μην κάναμε ούτε ένα μπάνιο στη θάλασσα της Ρόδου, αλλά σε τρεις ημέρες κάναμε ένα κανονικό γύρο του κόσμου μέσα από τις εικόνες δεκάδων δημιουργών, μερικούς απ’ τους οποίους είχαμε μάλιστα την ευκαιρία να συναντήσουμε κι από κοντά.
*Το στένσιλ της φωτογραφίας κοσμεί το Δημοτικό Θέατρο της Ρόδου καθώς και τον παρακείμενο θερινό κινηματογράφο που γίνονταν οι προβολές του φεστιβάλ.
Για να εκλεγεί κάποιος σ’ ένα υψηλό κομματικό αξίωμα χρειάζεται σίγουρα ένα επίπεδο ευστροφίας, ικανότητας και γνώσης, όπως επίσης και αρκετές γνωριμίες, μια κάποια υποστήριξη από ισχυρά, ιστορικά στελέχη κ.λπ. Αν αυτός ο υποψήφιος έχει την τύχη να είναι γόνος κάποιου τζακιού, αν είναι πολύ ευκατάστατος, ή αν έχει τη στήριξη ισχυρών οικονομικών παραγόντων, όλα τα παραπάνω προαπαιτούμενα μπορούν να παρακαμφθούν. Αυτή είναι η αρχή μιας πολύ αναγνωρίσιμης ιστορίας για τα ελληνικά, και όχι μόνο, δεδομένα, που φτάνει ως και τις κυβερνήσεις. Η Πολιτική παύει να είναι το πεδίο της απόφασης, της συζήτησης, της λύσης, της έμπνευσης και καθίσταται μια τεχνική πωλήσεων και μάρκετινγκ: όποιος έχει τη μετρήσιμη δύναμη, το χρήμα και τις λεγόμενες διασυνδέσεις είναι μαζί διαφημιστής και προϊόν της κατεστημένης μικροπολιτικής και των εξαρτήσεων. Δηλαδή, καμία έκπληξη.
Το τεράστιο σκάνδαλο με τα «μαύρα ταμεία» της Siemens, μάς δίνει κάποια πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία για τη λειτουργία του σημερινού πολιτικού συστήματος. Ενός συστήματος που παρουσιάζει αρκετές ιδιομορφίες, αλλά συναντάται συστηματικά σε όλο το δυτικό, το λεγόμενο αναπτυγμένο κόσμο, αρκεί να θυμηθούμε αυτό που πολύ έυστοχα έχει γράψει ο γνωστός δημοσιογράφος ρεπόρτερ Γκρεγκ Πάλαστ, στο βιβλίο του «Δημοκρατία σε τιμή ευκαιρίας» (εκδ. Σύγχρονοι Ορίζοντες), ότι «οι μάχες για την αμερικανική προεδρία δεν θα έπρεπε πλέον να λέγονται εκλογές, αλλά δημοπρασίες». Read the rest of this entry »
Πριν από ένα μήνα είχα γράψει ότι η διαφήμιση έχει μια μακρά σχέση με το μισογυνισμό. Στο βιβλίο μου Η πέμπτη εξουσία έχω συμπεριλάβει ένα ολόκληρο κεφάλαιο στο οποίο αναλύω τη σχέση της διαφήμισης με τη γυναίκα. Αλλά εδώ, αφορμή για το κείμενό μου στο blog ήταν η διαφήμιση ενός ραδιοφωνικού σταθμού, που παρουσίαζε τη γυναίκα ως «βιολογικό αυτόματο» με μόνη κοινωνική ή ατομική επιδίωξη το γάμο. Μερικές εβδομάδες μετά, ένας αναγνώστης του ιστολογίου, ο Μάνος, μού επισήμανε μια νέα διαφήμιση, τηλεοπτική αυτή τη φορά, την οποία θα ήθελε να σχολιάσω. Η διαφήμιση αφορά σε πακέτο ευρυζωνικής σύνδεσης του ΟΤΕ. Μια νέα γυναίκα γονατισμένη «στα τέσσερα», φτιάχνει τα καλώδια του γραφείου της. Πίσω της στέκεται ο διευθυντής της με μια κούπα καφέ στο χέρι. Μεταξύ τους διαμείβονται τα εξής:
-«Κύριε διευθυντά προσπαθώ ακόμα…», λέει η υπάλληλος.
-«Με το πάσο σου…» απαντά ήρεμος ο διευθυντής.
Έπειτα εμφανίζεται ο υπότιτλος: «Internet που γονατίζει την επιχείρησή σας;» κι ακολουθεί μια ανδρική φωνή που αναγγέλει «Conn-x at work. Γρήγορο και αξιόπιστο internet». Read the rest of this entry »
Μέχρι χθες οι πλατείες μας ονομάζονταν «Κυψέλης», «Εξαρχείων», «Ηρώων», «Καραϊσκάκη». Σήμερα, στον καιρό της καταναλωτικής ευδαιμονίας οι πλατείες μας ονομάζονται Starbucks. Όποιος επισκεφθεί αυτές τις ημέρες την άλλοτε πλατεία Κυψέλης, ή και άλλες πλατείες της Αθήνας, θα συνειδητοποιήσει ότι ο δήμος ανέρτησε ένα νέο μνημείο στην άκρη της πλατείας. Το καινούργιο υπερμεγέθες άγαλμα της πλατείας δεν είναι ούτε ήρωας της επανάστασης, ούτε μεγάλος πολιτευτής, ηθοποιός ή ποιητής του έθνους, δεν είναι έργο γνωστού ή πολλά υποσχόμενου γλύπτη, ούτε και το αποτέλεσμα κάποιου δημόσιου διαγωνισμού. Για την αισθητική του πράγματι δε μπορείς να πεις και πολλά, μιας και ο χώρος που το φιλοξενεί είναι εδώ και καιρό «πέραν της αισθητικής». Σε μια πλατεία εξαμβλωμάτων, η πρόσθεση ενός ακόμα κιτς στοιχείου, δεν προξενεί καμία νέα εντύπωση. Πρόκειται για ένα πλαστικό ποπ ανοσιούργημα που απεικονίζει ένα εξίσου πλαστικό ποτήρι, το οποίο εκτός από πλαστικό καλαμάκι, έχει κι ένα λαχταριστό πλαστικό αφρό. Απ’ την όλη κατασκευή, ο λιγότερο παρατηρητικός διαβάτης θα δει το λογότυπο των Starbucks αλλά ο περισσότερο παρατηρητικός θα προσέξει ότι στη βάση του μεταμοντέρνου μνημείου υπάρχει το λογότυπο του Δήμου Αθηναίων. Read the rest of this entry »
Τώρα που το μποϋκοτάζ ξεκινά να γίνεται μόδα, είναι καιρός να στοχαστούμε πάνω στα ποικίλα ζητήματα που ανακύπτουν με την υιοθέτησή του. Τώρα που μάθαμε ότι το πρόσφατο μποϋκοτάζ ενάντια στις βιομηχανίες που πωλούν το γάλα πάνω από 1 ευρώ, πέτυχε, τώρα που τα δελτία ειδήσεων στην τηλεόραση και διάφοροι πολίτες στα ρεπορτάζ επιβεβαιώνουν τη δύναμη των καταναλωτών, τώρα που τα Μέσα δείχνουν μεγάλο ενδιαφέρον στα μποϋκοτάζ, σε βαθμό που σχεδόν υποβάλλον τις απαντήσεις των πολιτών, τώρα, είναι η κατάλληλη στιγμή να δούμε τί μπορεί να κάνει ένα μποϋκοτάζ, και τί δε μπορεί. Καθώς όλη η πρόσφατη φιλολογία περί καταναλωτικών αντιδράσεων, μάλλον συσκότισε τις αιτίες αλλά και τις πιθανές λύσεις, είναι ανάγκη να εξετάσουμε το καταναλωτικό ζήτημα με περισσότερη ψυχραιμία. Read the rest of this entry »
Τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα καταβάλλει μεγάλες προσπάθειες να προσδεθεί στο άρμα της τεχνολογίας ως καταναλώτρια χώρα, καθώς η χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή και η πλοήγηση στο Διαδίκτυο για τους έλληνες δεν είναι καθόλου δεδομένη, όπως είναι φερ’ ειπείν για τους Ολλανδούς ή για τους Γάλλους. Μολονότι το ψηφιακό χάσμα είναι υπαρκτό σε ολόκληρη την Ευρώπη, στην Ελλάδα παρατηρείται μια αξιοσημείωτη καθυστέρηση υιοθέτησης των νέων τεχνολογιών. Οι λόγοι είναι πολλοί και συνδέονται με τις ιδιαίτερες συνθήκες που επικρατούν εδώ για το επιχειρείν, αλλά κατά τη γνώμη μου δε βρίσκεται εκεί το ενδιαφέρον. Αργά ή γρήγορα, η νέα αγορά της τεχνολογίας με κάθε δυνατό τρόπο θα εμπλέξει τους πάντες. Είναι μόνο θέμα χρόνου το πότε θα φτάσουμε σε υψηλότερα ποσοτικά επίπεδα κατανάλωσης της τεχνολογίας. Όμως αυτό που δεν είναι καθόλου βέβαιο αφορά στην ποιοτήτα της χρήσης αυτών των τεχνολογιών. Read the rest of this entry »
Τί επιτυχία να έχει άραγε ένα μποϋκοτάζ προϊόντος που βάζει ως μόνο κριτήριο την τιμή; Εδώ και μερικές ημέρες έχει γίνει σχετικά γνωστή η κίνηση μιας καταναλωτικής οργάνωσης, καθώς και κάποιων ιστολόγων, να οργανώσουν ένα καταναλωτικό μποϋκοτάζ του γάλακτος. Η ενέργεια ετσιάζει στο φρέσκο παστεριωμένο γάλα που πωλείται πέραν του 1 ευρώ και διαρκεί 5 ημέρες. Απ’ όσο γνωρίζω, η έκκληση για μποϋκοτάζ δεν είχε την τιμητική της στα Μέσα Ενημέρωσης. Κάποιες αναφορές εδώ κι εκεί, κι αυτό ήταν όλο. Πώς όμως να γινόταν διαφορετικά, όταν οι γαλακτοβιομηχανίες είναι οι πλέον διαφημιζόμενες επιχειρήσεις στα Μέσα; Read the rest of this entry »
Με αφορμή την παγκόσμια ημέρα περιβάλλοντος, στις 5 Ιουνίου, πολλά Μέσα, επιδόθηκαν σ’ ένα μπαράζ επίδειξης περιβαλλοντικής ευαισθησίας, με ρεπορτάζ, γνώμες, εκκλήσεις κ.λπ. Βέβαια, μερικά Media, όπως το Σκάι και η Καθημερινή για παράδειγμα, συνέχισαν να μεταδίδουν ό,τι και ολόκληρο το χρόνο λειτουργίας τους, παρουσιάζοντας μια συνεπή στάση απέναντι στο φλέγον ζήτημα του περιβάλλοντος. Ωστόσο, ακόμα και τα πιο ευαίσθητα Μέσα, κατορθώνουν να υποβαθμίζουν το περιβαλλοντικό σ’ ένα θέμα της μόδας. Τώρα, το περιβάλλον πουλάει. Read the rest of this entry »
Όταν πριν από 3 μήνες έγραφα τις σκέψεις μου για ένα ενδεχόμενο καταναλωτικό μποϋκοτάζ ενάντια στην εταιρεία Siemens δεν φανταζόμουν ότι τα δημοσιογραφικά ρεπορτάζ αλλά και η εισαγγελική έρευνα θα έφτανε στο σημείο να κάνουν ανοιχτά λόγο για χρηματοδότηση των δύο μεγάλων κομμάτων της χώρας μας απ’ τα «μαύρα ταμεία» της εταιρείας. Όμως να που η δοκιμή των ορίων της δημοκρατίας μας αποδεικνύεται εξαιρετικά ασφαλής. Ο έλληνας πολίτης μαθαίνει ότι τα δύο μεγάλα κόμματα τον εξαπατούν και συνεχίζει να παρακολουθεί αδιάφορος. Η προφανής εξήγηση είναι ότι ο έλληνας πολίτης γνωρίζει ήδη πως τον εξαπατούν. Read the rest of this entry »
Με αφορμή μια πρόσφατη ανάρτησή μου περί των καταναλωτικών μποϋκοτάζ, η κ. Μαρία Κατσουνάκη έκλεισε την επιφυλλίδα της στην εφημερίδα Καθημερινή, θέτοντας το ερώτημα: «πόσο συμφέρει όμως (η συστηματική καταναλωτική εκπαίδευση) τα συστήματα που στηρίζονται στην κατανάλωση;». Στο κείμενό μου είχα αναφερθεί στην επείγουσα αναγκαιότητα καλλιέργειας καταναλωτικής συνείδησης απ’ τις πολύ μικρές ηλικίες. Για να επιχειρήσω μια απάντηση, έστω και συνοπτικά, πρέπει να διευκρινήσω ότι όταν μιλώ για εκπαίδευση δεν αναφέρομαι μόνο στην πρωτοβάθμια, δευτεροβάθμια, τριτοβάθμια κ.λπ. εκπαίδευση. Η καλλιέργεια καταναλωτικής συνείδησης, όπως και οτιδήποτε άλλο, εξαρτάται απ’ τη γενικότερη ανταπόκριση της κοινωνίας. Αν το σχολείο δε συμβαδίσει με την οικογένεια και το ευρύτερο πολιτισμικό και κοινωνικό περιβάλλον, κανένα πρόβλημα δεν πρόκειται να λυθεί. Read the rest of this entry »
Η δεύτερη διαφήμιση που αλίευσα απ’ τον κυριακάτικο Τύπο είναι πολύ πιο απλή και ξεκάθαρη: σ’ ένα γραφείο βλέπουμε 4 άντρες γύρω από ένα τραπέζι συσκέψεων. Ο επικεφαλής κοιτάζει τα χαρτιά του στο γραφείο, ενώ αριστερά και δεξιά του βρίσκονται άλλοι δυο κοστουμαρισμένοι άντρες που χειρονομούν μιλώντας πιθανώς για κάποια υπόθεση του υπό συζήτηση θέματος της δουλειάς. Στο πλάνο υπάρχει επίσης το χέρι ενός τέταρτου άντρα που κρατά ένα στυλό πάνω από το πυκνογραμμένο του σημειωματάριο. Στη «χρυσή τομή» του στιγμιότυπου, και μέσα στο γκρι περιβάλλον του γραφείου, δεσπόζει η παρουσία μιας πολύ όμορφης γυναίκας που φορά ένα νυφικό με στέμμα και κοιτάζει νωχελικά το ταβάνι. Στο κάτω μέρος της καταχώρησης διαβάζουμε «Ξέρουμε πού έχεις το μυαλό σου. Γι’ αυτό παίζουμε τη μουσική που αγαπάς» και δίπλα βλέπουμε το λογότυπο του ραδιοφωνικού σταθμού Angel 88,9. Read the rest of this entry »
Απ’ τον κυριακάτικο Τύπο αλίευσα δύο νέες διαφημίσεις που αξίζει να αναλυθούν για διαφορετικούς λόγους η καθεμιά. Ωστόσο, αν κάτι επιβεβαιώνουν αμφότερες, είναι η σχολαστική αναπαραγωγή του κυνισμού των διαφημιστών και των διαφημιζόμενων. Η πρώτη διαφήμιση αφορά το καινούργιο παπούτσι της Nike. Το προϊόν αυτό συνοδεύεται από έναν αισθητήρα που στέλνει πληροφορίες για το βηματισμό του κατόχου του παπουτσιού σ’ ένα γκάτζετ, το οποίο συνδέεται με τον υπολογιστή, με το Διαδίκτυο, με άλλους κατόχους του παπουτσιού παγκοσμίως και πάει λέγοντας. Η διαφήμιση έχει ως κεντρικό της σλόγκαν το «Μερικές εξαρτήσεις σε κάνουν δυνατότερο» («Some addictions make you stronger») και υπότιτλο το «Τρέξε όπως δεν έχεις τρέξει ποτέ» («Run like you have never run before»). Read the rest of this entry »
Πρόσφατα σχόλια