Μπάρακ Ομπάμα: Θεραπεύοντας το έθνος κι επισκευάζοντας τον κόσμο

Κερδίζοντας την Αϊόβα, ο υποψήφιος για το χρίσμα των Δημοκρατικών στις ΗΠΑ, Μπάρακ Ομπάμα, στο ευχαριστήριο μήνυμά του είπε ανάμεσα σ’ άλλα: …«you and I will heal the nation and repair the world» («μαζί θα θεραπεύσουμε το έθνος και θα επισκευάσουμε τον κόσμο»). Ο Ομπάμα είναι ο ισχυρότερος αντίπαλος της Χίλαρι Κλίντον αυτή τη στιγμή και γι’ αυτό κάθε του δήλωση έχει εξαιρετική σημασία. Είναι με λίγα λόγια ένας πιθανός υποψήφιος για την προεδρία των ΗΠΑ. Με αυτή τη ρητορική, ακόμα και ο πιο ανυποψίαστος πολίτης, αντιλαμβάνεται ότι η ατζέντα στην άλλη πλευρά του ατλαντικού, εξακολουθεί να περιλαμβάνει με μεγάλη ένταση το μεσσιανικό όραμα για την «επισκευή του κόσμου». Κι όχι μόνο…

Ο Ομπάμα, ακολουθώντας την πολιτική ρεπουμπλικάνων και δημοκρατικών του παρελθόντος, διαβεβαιώνει τους πάντες ότι η χώρα θα εξακολουθήσει, εάν εκείνος εκλεγεί, να παίζει ρόλο «μηχανικού» σ’ όλο τον πλανήτη. Η δήλωσή του προορίζεται βέβαια για εσωτερική κατανάλωση, αλλά δε θα είναι και λίγοι στο εξωτερικό εκείνοι που θα νιώσουν ανακουφισμένοι, που ο δημοκρατικός υποψήφιος δε θα διαφέρει σ’ αυτό το πεδίο από εκείνον των ρεπουμπλικάνων. Βέβαια, όλοι οι δημοκρατικοί υποψήφιοι, τουλάχιστον όσοι έχουν κάποιες πιθανότητες εκλογής, μιλούν για επιστροφή των στρατευμάτων απ’ το Ιράκ, αλλά η δήλωση περί επισκευής, δε συνηγορεί. Φαίνεται ότι το πολιτικό ακροατήριο επιζητά τέτοιου είδους δηλώσεις, για να εξασφαλιστεί μια ομαλή μετάβαση, σε μια παλιά πολιτική με νέο πρόσωπο.

Επειδή οι λέξεις, όταν προφέρονται από ειδικά χείλη, αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, ο «θεραπευτής» Ομπάμα μοιάζει να είναι εντελώς αποκομμένος απ’ το μελανό παρελθόν των ομοφύλων του. Είναι μαύρος αλλά δεν έχει τίποτα «μαύρο» στη μνήμη του. Εκμεταλλεύεται το χρώμα του, την ιστορία της φυλής του για να ταυτίσει μαζί του ψηφοφόρους, αλλά στην ουσία δεν φαίνεται να κομίζει τίποτα διαφορετικό. Πρόκειται για τη νέα συσκευασία ενός γνωστού προϊόντος. Η Κλίντον ομοίως χτίζει την ταυτότητά της στο ότι είναι γυναίκα, σύζυγος πρώην προέδρου. Κι όπως όλα δείχνουν στο τέλος θα αναμετρηθούν τα προϊόντα «μαύρος» και «γυναίκα». Σήμερα άκουσα στο ραδιόφωνο ότι δε θα είναι απίθανο να δούμε πρόεδρο τον ένα κι αντιπρόεδρο τον άλλο, αν κι εφ’ όσον, επιλέξουν να κατεβούν στις εκλογές μαζί. Σαν να λέμε «δύο σ’ ένα».

Στις ΗΠΑ το πολιτικό μάρκετινγκ είναι επιστήμη που εξελίσσεται σε τρομακτικό βαθμό. Οι πολιτικές είναι σχεδόν δεδομένες, κι όλο το διακύβευμα εξαντλείται στην επιλογή των κατάλληλων πωλητών. Οι διαφορές συχνά είναι μηδαμινές και δυσδιάκριτες στο βάθος. Αλλά τα πρόσωπα και οι επιφανειακές συμπεριφορές είναι εντυπωσιακά διαφορετικές. Με τη διαφοροποίηση και την πόλωση οι υπεύθυνοι των επιτελείων του μάρκετινγκ επιτυγχάνουν συσπειρώσεις και μετρούν δυνάμεις. Αν ο Ομπάμα γίνει ο πρώτος μαύρος πρόεδρος των ΗΠΑ, θα σημαίνει πιθανώς ότι οι φυλετικές εντάσεις μεταξύ λευκών και μεύρων στη χώρα, ήρθε η ώρα να απορροφηθούν. Στην ουσία όμως η δουλειά θα έχει γίνει μόνο συμβολικά. Το Χόλιγουντ έχει διδάξει πολλά στις πολιτικές ελίτ της χώρας.